JUBILEUSZ ORDYNARIATU POLOWEGO
niedziela, 18-01-2026
W niedzielę, 18 stycznia Mszą św. w katedrze polowej rozpoczęły się obchody 35-lecia przywrócenia Ordynariatu Polowego. Eucharystię celebrował biskup polowy Wiesław Lechowicz, a koncelebrowali ją licznie zgromadzeni kapelani Ordynariatu Polowego.
Po Mszy św. w Sali Tradycji Ordynariatu Polowego miało miejsce otwarcie wystawy poświęconej 35 latom działalności Biskupstwa Polowego. Na początku Eucharystii bp Lechowicz powitał wszystkich uczestników wydarzenia. – Bardzo się cieszę, że ta rocznica gromadzi nas w katedrze polowej, w tak licznym i zacnym gronie. Chciałbym gorąco powitać przedstawicieli Wojska Polskiego, generałów, oficerów, podoficerów, żołnierzy, uczestników wojskowego kursu ewangelizacyjnego. Pragnę powitać funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz Służby Ochrony Państwa. Ordynariat Polowy w Polsce to ta część Kościoła, która zrzesza żołnierzy, funkcjonariuszy i ich rodziny. Cieszę się także liczną obecnością księży kapelanów – mówił biskup polowy.
Następnie ks. Jarosław Wąsowicz, odczytał list Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego, który podkreślił znaczenie Ordynariatu Polowego dla tożsamości Wojska Polskiego i państwa: „Jubileusz 35. rocznicy przywrócenia Ordynariatu Polowego w naszej Ojczyźnie jest wydarzeniem o wielkim znaczeniu symbolicznym. Niesie on przesłanie o fundamentalnych wartościach, którymi na przestrzeni ponadtysiącletnich dziejów kierował się nasz naród, których nieugięcie bronił Polski oręż i których także dziś strzeże i chroni.”
W liście znalazło się także historyczne odniesienie do dewizy Wojska Polskiego: „Bóg, Honor, Ojczyzna – to dewiza widniejąca na sztandarach Wojska Polskiego. Oficjalnie została wprowadzona w Polskich Siłach Zbrojnych dekretem prezydenta z 1943 r., lecz jej korzenie sięgają początków naszej historii.”
Prezydent wskazał również na szczególną rolę kapelanów w służbie żołnierzom: „Kapelan to ktoś niezwykle ważny w żołnierskim życiu i w codzienności wojskowych rodzin: jest kapłanem zbliżającym ludzi do Boga, lecz również powiernikiem trudnych spraw, moralnym autorytetem, duchowym doradcą.”
Homilię wygłosił bp Wiesław Lechowicz. Przywołując długą tradycję obecności kapelanów w polskim wojsku, biskup mówił o duchowym znaczeniu tej posługi. – Od zarania polskiej państwowości kapelani wojskowi byli obecni z rycerzami i żołnierzami podczas ich wypraw wojennych. Odprawiali Msze św., spowiadali, udzielali Komunii św., głosili kazania, podnosili na duchu. Szczególne zasługi dla organizacji stałej opieki duszpasterskiej w wojsku ma hetman Jan Tarnowski, który zaznaczył, że zadaniem kapelana jest „aby ludziom serca dodawał”. Podobnie też myślał Józef Piłsudski, podkreślając, iż „istotą walki jest podniesienie duszy ludzkiej na wysoki poziom moralny” – mówił biskup.
Wskazując na sens jubileuszu, bp Lechowicz akcentował, że istotą Ordynariatu są ludzie, a nie struktury. – Nie o struktury jednak najbardziej chodzi, ale o żołnierzy i o funkcjonariuszy służb mundurowych. Jeśli więc obchodzimy dzisiaj okrągłą rocznicę przywrócenia Ordynariatu Polowego, to tylko po to, aby ożywić wśród duchownych wolę duszpasterskiej posługi w Wojsku Polskim, w Straży Granicznej, w Służbie Ochrony Państwa. 35 rocznica stwarza też okazję, by ukazać na forum publicznym rolę kapelanów i prowadzonego przez nich duszpasterstwa. – podkreślił hierarcha.
Odwołując się do postaci św. Jana Chrzciciela, biskup ukazywał duchowy wymiar służby kapelanów. – Sprawowanie sakramentów św., głoszenie słowa Bożego, asystowanie przy wykonywaniu różnych zadań, także w warunkach wojennych to nic innego jak wskazywanie na Jezusa, który gładzi nasze grzechy, podnosi nas na duchu i uzdalnia do zwycięstw zarówno w ziemskich bataliach i bitwach, jak i do zwycięstwa w tej najważniejszej wojnie o zbawienie. – mówił bp Lechowicz.
Na zakończenie homilii bp Lechowicz wskazał na Chrystusa jako jedyne, trwałe źródło pokoju. – Jan Chrzciciel wskazuje na Jezusa i nazywa Go Barankiem Bożym, który gładzi grzechy świata. Poprzednicy Jana, prorocy nazywali Jezusa Księciem Pokoju. On jest prawdziwym źródłem pokoju właśnie dlatego, że gładzi grzechy, że jest w stanie uczynić to, co przerasta nasze ludzkie siły. On jest tym, który pomaga nam pokonać to, co do niepokoju, a nawet wojny prowadzi: pychę, chciwość, nieczystość, zazdrość, nieumiarkowanie, gniew. Spojrzenie na Jezusa pomaga nam zatem w osiągnięciu pokoju i w trwaniu w pokoju. – powiedział biskup.
Na Mszy św. obecna była generalicja na czele z gen. broni Maciejem Kliszem, Dowódcą Operacyjnym Rodzajów Sił Zbrojnych, gen. broni Sławomirem Owczarkiem, I Zastępcą Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, gen. dyw. Adamem Rzeczkowskim, Dyrektorem Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi – BBN, gen. dyw. Krzysztofem Stańczykiem, Dowódcą Wojsk Obrony Terytorialnej, gen. dyw. Tomaszem Dominikowskim, Dowódcą Garnizonu Warszawa, oraz gen. dyw. Mirosławem Polakowem, Zastępcą Szefa Sztabu Naczelnego Dowództwa Sojuszniczych Sił w Europie (SHAPE). Obecni byli także żołnierze wraz z rodzinami, pracownicy Kurii Ordynariatu Polowego, Konfraternia św. Jakuba, uczestnicy wojskowego kursu ewangelizacyjnego, parafianie parafii katedralnej oraz sympatycy katedry polowej, Ordynariatu Polowego i Wojska Polskiego.
– Niech dalsza nasza służba w Ordynariacie Polowym służyła pokojowi serc żołnierzy Wojska Polskiego, funkcjonariuszy służb mundurowych i najlepiej przez to służyła całej naszej umiłowanej ojczyźnie. – tymi słowami biskup polowy zakończył Eucharystię.
Po Mszy św. w Sali Tradycji Ordynariatu Polowego im. abp. Józefa Gawliny odbyło się uroczyste otwarcie wystawy poświęconej 35. rocznicy przywrócenia Ordynariatu Polowego. Wśród obecnych byli członkowie generalicji, którzy uczestniczyli w poprzedzającej Mszy św., a także Krzysztof Wacławek, doradca Prezydenta RP, oraz Mariusz Olczak, Dyrektor Archiwum Akt Nowych. W wydarzeniu licznie wzięli udział kapłani: ks. ppłk. Tomasz Paszko, reprezentujący abp. Jerzego Pańkowskiego, Prawosławnego Ordynariusza Wojskowego, ks. ppłk. Tomasz Wola, p.o. Naczelnego Kapelana Ewangelickiego Biskupstwa Wojskowego, żołnierze, pracownicy Kurii Ordynariatu Polowego oraz wiele osób, które przez ostatnie 35 lat angażowały się w działalność duszpasterstwa wojskowego.
Na początku wszystkich zgromadzonych powitał biskup polowy. Następnie głos zabrał Mariusz Olczak, Dyrektor Archiwum Akt Nowych, który na podstawie archiwalnych dokumentów z zasobów polskich i watykańskich przedstawił proces towarzyszący przywróceniu Ordynariatu Polowego. Dyrektor poruszył liczne wątki związane z duszpasterstwem wojskowym, przypominając postacie abp. Stanisława Galla oraz abp. Józefa Gawliny – pierwszych wojskowych ordynariuszy. Pokrótce opowiedział o 35 latach działalności Ordynariatu, wspominając o relacjach Kościół–Państwo w czasach PRL-u. Nie zabrakło również refleksji nad osobą Jana Pawła II, który miał ogromny wpływ na przywrócenie Ordynariatu w Polsce. Dyrektor przypomniał także o powstaniu, a w zasadzie przywróceniu pisma Ordynariatu Polowego „Nasza Służba”, które kiedyś nosiło nazwę „Rycerz Polski”, podkreślając ogromną wartość wydawanego miesięcznika.
Kolejna głos zabrała Mariola Bahłaj, kierownik Wydziału Ceremoniału i Tradycji Orężnych. Podkreśliła znaczenie pamięci jako elementu porządkującego doświadczenie i budującego wspólne odniesienia. – Dlatego tak ważna jest pamięć. Pamięć o przeszłości, która pozwala budować tożsamość. Która nie tylko pozwala zrozumieć przeszłość, ale także lepiej zrozumieć teraźniejszość, która pozwala budować przyszłość, odnaleźć się w świecie, który nas otacza i pozwala odnaleźć się w świecie wartości. Która pozwala odnaleźć się w świecie ludzi – w murach, które nie chowają, lecz otwierają, która pozwala prowadzić dialog i budować wspólnotę.
Następnie przedstawiła główne założenia wystawy oraz jej strukturę tematyczną – Założeniem wystawy jest pokazanie duszpasterstwa i kapelanów w kontekście historii i tożsamości. A więc: Historia Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego, Ludzie Ordynariatu Polowego, Działania duszpasterskie Ordynariatu Polowego, Miejsca Ordynariatu Polowego, Sala Tradycji i Błogosławieństw, Symbole Ordynariatu Polowego. Staramy się w sposób jak najbardziej obrazowy i estetyczny, w czasie trwania uroczystości, pokazać Ordynariat Polowy Wojska Polskiego. Czy się nam to udało, ocenicie Państwo sami.
Po przemówieniu płk. Robert Przybyłek został wyróżniony Honorową Bronią Białą – Kordzikiem Honorowym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z Orłem Wojsk Lądowych, za wybitny dorobek w służbie wojskowej oraz zasługi i szczególne osiągnięcia w wykonaniu zadań służbowych. Wyróżnienie przyznał Minister Obrony Narodowej na wniosek biskupa polowego.
Odbyło się też wręczenie dekretów dla kanoników kapituły katedry polowej oraz dekretów inkardynacyjnych dla kleryków. Uroczystość zakończył koncert okolicznościowy Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego.
Tekst: Fabian Filip Felsman
Zdjęcia: Krzysztof Stępkowski
