ORDER KRZYŻA WOJSKOWEGO
środa, 19-08-2026
Insygniami Orderu Krzyża Wojskowego oznakowany został grób śp. sierż. Marcina Pastusiaka, żołnierza Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim, który zginął w 2011 r. w Afganistanie w wyniku wybuchu miny pułapki.
W środę, 19 sierpnia 2026 r. na łódzkim Cmentarzu Doły – w obecności matki poległego żołnierza Żandarmerii Wojskowej Pani Barbary Pastusiak – odbyła się uroczystość zrealizowana w ramach projektu „Pamięć Orderu”.
– Order Krzyża Wojskowego jest symbolem najwyższego męstwa i poświęcenia. Śp. sierż. Marcin Pastusiak był żołnierzem, który z oddaniem służył ojczyźnie zarówno podczas misji w Libanie, jak i w Afganistanie, gdzie poniósł najwyższą ofiarę. Umieszczając insygnia Orderu na jego nagrobku, przywracamy pamięć o człowieku, który do końca pozostał wierny żołnierskiej przysiędze – mówił podczas uroczystości Mariusz Pogonowski z Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa.
W tym wyjątkowym wydarzeniu uczestniczył Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej płk Tomasz Kajzer, któremu towarzyszyli Komendant Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim płk Piotr Koniec oraz Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Łodzi wz. mjr Piotr Nagórny. W uroczystości uczestniczyła mama poległego żołnierza, p. Barbara Pastusiak oraz przedstawiciele jego macierzystej jednostki, obecny był również opiekun rodziny poległego, kpt. Daniel Piejko. W wydarzeniu udział wzięli także przedstawiciele władz samorządowych, instytucji wojskowych oraz środowiska weteranów.
– Spotykamy się dzisiaj w miejscu szczególnym. Przy grobie żołnierza, który złożył najwyższą ofiarę w służbie Rzeczypospolitej Polskiej. Spotykamy się, aby oddać hołd śp. sierż. Marcinowi Pastusiakowi – żołnierzowi Żandarmerii Wojskowej, kawalerowi Orderu Krzyża Wojskowego, który swoją służbą i postawą zapisał piękną, ale zarazem tragiczną kartę w historii naszej formacji – powiedział płk Tomasz Kajzer, akcentując, że śp. sierż. Marcin Pastusiak pozostawił po sobie przykład odwagi, odpowiedzialności i wierności żołnierskiej przysiędze.
Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej w okolicznościowym przemówieniu szczególne słowa skierował do Pani Barbary Pastusiak: - Żadna uroczystość, żadne odznaczenie i żaden gest pamięci nie są w stanie wypełnić pustki po stracie dziecka. My, żołnierze, często mówimy o służbie, obowiązku, przysiędze i najwyższej ofierze. Ale za tymi wielkimi słowami zawsze kryje się człowiek. Syn, którego ktoś wychował. Którego ktoś kochał. O którego ktoś się troszczył. Dla nas sierż. Marcin Pastusiak był żołnierzem i kolegą. Dla Pani był przede wszystkim ukochanym dzieckiem. I dlatego chcę dzisiaj, w imieniu żołnierzy Żandarmerii Wojskowej, powiedzieć Pani – Pamiętamy o Marcinie. Pamiętamy o jego służbie. Pamiętamy o jego poświęceniu - powiedział.
Komendant Główny ŻW płk Kajzer podziękował również wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji uroczystości: Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa za realizację projektu „Pamięć Orderu”; żołnierzom Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim, Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Łodzi, Brygady Obrony Terytorialnej w Łodzi oraz członkom Koła nr 40 Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ w Łodzi za pielęgnowanie pamięci o poległym żołnierzu.
Podczas uroczystości, modlitwę za śp. sierż. Marcina Pastusiaka poprowadził ks. ppłk Tomasz Krawczyk, kapelan Garnizonu Łódź: - Panie Jezu śp. sierż. Marcin Pastusiak, pełniąc misję na obcej ziemi w szeregach Żandarmerii Wojskowej, stał na straży bezpieczeństwa i prawa. Ofiarował swoją młodość, siły i najwyższą cenę – własne życie – w obronie pokoju i drugiego człowieka. Błagamy Cię, spójrz łaskawie na jego ofiarę. Wezwij go po imieniu i przyjmij do swojej chwały. Spraw, aby ziemski mundur i opaskę żandarma zamienił na białą szatę zbawionych, a jego wierność przysiędze znalazła dopełnienie w wiecznej wierności Tobie - powiedział ks. kapelan. Na zakończenie uroczystości na grobie śp. sierż. Marcina Pastusiaka złożono wiązanki kwiatów i zapalono znicze.
Śp. sierż. Marcin Pastusiak od początku swojej drogi wojskowej związany był z Żandarmerią Wojskową. Służył w Oddziale Specjalnym Żandarmerii Wojskowej w Mińsku Mazowieckim. Był żołnierzem cenionym przez swoich przełożonych i kolegów. Odpowiedzialnym, obowiązkowym i dobrze przygotowanym do wykonywania powierzonych mu zadań. Służba wojskowa nie była dla niego jedynie zawodem. Była świadomym wyborem. Pełnił służbę poza granicami kraju, uczestnicząc między innymi w misjach w Libanie i Afganistanie. 22 stycznia 2011 roku, podczas wykonywania zadania bojowego w Afganistanie, zginął w wyniku eksplozji ładunku wybuchowego. Miał zaledwie 26 lat. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Krzyża Wojskowego oraz Gwiazdą Afganistanu i awansowany do stopnia sierżanta.
Order Krzyża Wojskowego jest jednym z najwyższych odznaczeń wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej. Przyznawany jest za wybitne czyny bojowe oraz męstwo i odwagę wykazane podczas działań zbrojnych przeciwko aktom terroryzmu poza granicami państwa. Stanowi wyraz najwyższego uznania dla żołnierzy, którzy z narażeniem życia i najwyższym poświęceniem wypełniali swój obowiązek wobec Ojczyzny. Od ustanowienia odznaczenia w 2006 roku Order Krzyża Wojskowego otrzymało niespełna 200 osób. Blisko 30 procent odznaczeń zostało nadanych pośmiertnie.
tekst: ks. ppłk Tomasz Krawczyk
foto: kpr. Rafał Świniarski, Oddział ŻW w Łodzi
